E Ink w smartfonie? Tryby oszczędzania energii i komfort czytania

Wiesz co jest super w dzisiejszych smartfonach? To, że potrafią naśladować stare, dobre papierowe książki, jednocześnie dbając o twoje oczy i baterię. Smartfony osiągają ten „papierowy” efekt wizualny, który zwiększa komfort czytania i wydłuża żywotność baterii, na dwa główne sposoby: albo przez fizyczne zastosowanie ekranów typu E Ink (chociaż to rzadkość na głównym ekranie), albo, co znacznie częściej spotykane, przez sprytne oprogramowanie i optymalizacje wyświetlaczy LCD i OLED, które symulują wygląd e-papieru oraz znacznie redukują zużycie energii. Pamiętaj, nie chodzi tylko o zwykły „tryb czytania” – to coś znacznie głębszego!

Prawdziwy E Ink w smartfonie? Rzadkość, ale jaka przyjemna!

Zacznijmy od technologii E Ink, czyli elektronicznego atramentu. Słyszałeś kiedyś o czytnikach e-booków? No właśnie. Tam ten efekt „papieru” jest naturalny, bo ekran nie emituje własnego światła, tylko odbija je z otoczenia, zupełnie jak prawdziwa kartka. Bateria trzyma miesiącami, a oczy w ogóle się nie męczą. Wyobraź sobie, masz smartfon, a z tyłu prawdziwy ekran z e-papieru! Takie cuda istnieją, choć to nisza – przykładem są telefony Hisense czy starsze YotaPhone’y, które miały drugi, monochromatyczny ekran E Ink. To jest super, ale dobra, wróćmy na ziemię, bo większość z nas ma smartfony z kolorowymi wyświetlaczami LCD albo OLED.

Jak smartfon naśladuje papier, nie mając E Inku pod maską?

To jest ta ciekawa część, bo większość z nas ma normalne ekrany LCD czy OLED, prawda? Smartfony z takimi wyświetlaczami wykorzystują sprytne sztuczki oprogramowania, żeby zbliżyć się do komfortu E Inku i jednocześnie oszczędzać energię.

Tryb czytania (i nie tylko!) – ciepło dla oczu

Pierwszy i najbardziej znany to oczywiście tryb czytania (często nazywany też filtrem światła niebieskiego lub Night Shift w iOS). Co on robi? Po prostu zmienia barwę ekranu na cieplejszą, redukując emisję niebieskiego światła. Dlaczego to działa? Niebieskie światło to nasz wróg, szczególnie wieczorem. Rozbija sen, męczy oczy. Tryb czytania, obniżając je, sprawia, że ekran staje się cieplejszy, bliższy barwie światła z kartki papieru. Nasz mózg interpretuje to jako bardziej naturalne i mniej męczące, co pozwala na dłuższe i przyjemniejsze czytanie. (A wiesz co jest jeszcze fajne? Niektóre aplikacje też mają takie tryby, np. czytniki e-booków.)

Tryb Skali Szarości (Monochromatyczny) – najlepszy efekt „papieru” i zabójca baterii!

Ale to nie wszystko. Prawdziwa perełka, która daje efekt zbliżony do E Inku i potężnie oszczędza baterię, to tryb skali szarości (albo tryb monochromatyczny). Co to jest? W skrócie: smartfon wyświetla wszystko w odcieniach czerni i bieli. Zero koloru. Po co to komu? No właśnie! Po pierwsze, to mega ulga dla oczu. Kiedy widzisz tylko czarno-białe teksty i obrazy, mózg mniej się męczy. Jak czytanie gazety, tylko że cyfrowej.

A co z baterią? Tu się dzieje magia, szczególnie na ekranach OLED. Ekrany OLED charakteryzują się tym, że każdy piksel świeci niezależnie, a czarne piksele są po prostu wyłączone. Jeśli wyświetlacz jest czarno-biały, z dużą ilością czerni i szarości, ogromna część pikseli może być wyłączona, drastycznie obniżając zużycie energii. Na LCD oszczędności są mniejsze, bo podświetlenie i tak działa, ale i tak mniej pracy dla procesora graficznego, bo nie musi renderować kolorów. (Nie mylić z trybem ciemnym, który jedynie zmienia kolorystykę interfejsu na ciemną, choć też może oszczędzać baterię na OLEDach.) Koniec tematu. Po prostu mniej prądu.

Praktyczne korzyści i gdzie to znaleźć?

Więc, co nam to daje w praktyce, poza oszczędzaniem baterii?

• Komfort czytania: Oczy mniej zmęczone, możesz czytać dłużej bez dyskomfortu. Idealne do e-booków, długich artykułów czy nawet przeglądania sieci.
• Oszczędzanie baterii: Wydłużenie czasu pracy urządzenia, szczególnie w krytycznych momentach, gdy każda kreska procentów jest na wagę złota.
• Mniejsza dystrakcja: Kolorowe powiadomienia przestają być tak kuszące, gdy są… szare. Trochę jakby telefon mówił „hej, skup się na pracy”. Pomaga w koncentracji i cyfrowym minimalizmie.

Gdzie tego szukać?

• Android: Zazwyczaj znajdziesz tryb czytania (lub filtr światła niebieskiego) w `Ustawieniach > Wyświetlacz`. Tryb skali szarości często ukryty jest w `Ustawieniach > Cyfrowy dobrostan i kontrola rodzicielska > Tryb Skupienia` (lub coś podobnego), albo w `Opcjach programisty` (jeśli włączyłeś tryb dewelopera, stukając kilka razy w numer kompilacji w informacjach o telefonie).
• iOS: Tryb Night Shift to odpowiednik trybu czytania. Tryb skali szarości znajdziesz w `Ustawieniach > Dostępność > Ekrany i rozmiar tekstu > Filtry kolorów` – tam wybierz skala szarości.

Warto pogrzebać w ustawieniach, bo producenci lubią to różnie nazywać.

Zresztą, spróbuj sam! Włącz tryb skali szarości na godzinę i zobacz, jak inaczej się czujesz. Zaskoczysz się. Czy nie uważasz, że to świetny sposób, aby nasz smartfon stał się bardziej przyjazny dla oczu i… portfela (mniej ładowania = wolniejsze zużycie baterii)? Spróbuj, a potem daj znać, co myślisz!

Najczęstsze pytania

Czy tryb skali szarości działa tak samo na każdym smartfonie?

Niezupełnie. Na ekranach OLED oszczędności baterii są znacznie większe, ponieważ czarne piksele są całkowicie wyłączone, czego nie da się osiągnąć na ekranach LCD.

Czy tryb czytania to to samo co tryb skali szarości?

Nie. Tryb czytania (często nazywany też filtrem niebieskiego światła) zmienia tylko barwę ekranu na cieplejszą, redukując niebieskie światło, natomiast tryb skali szarości usuwa wszystkie kolory, pozostawiając obraz monochromatyczny.